Mae Cynghorydd Plaid Cymru, Steve Skivens, yn galw am i bob darn o dir wedi’i halogi yn Sir Caerffili i gael asesiad o risg gan yr awdurdod lleol.
Gwnaeth y cynghorydd dros Benyrheol ei apêl yn sgil adroddiad gan Gyfeillion y Ddaear Cymru. Ucheloleuwyd y ffaith bod 27 safle wedi'u henwebu o fewn y fwrdeistref gan gemegyn PCB - Polychlorinated Biphenyls - ym Mhenrhos, Caerffili a chwareli Tŷ Llwyd, Ynysddu.
Dywedodd y Cynghorydd Steve Skivens, sy’n cynrychioli Penyrheol lle mae safle Penrhos: “Mae Cyfeillion y Ddaear wedi dangos yn ddiweddar eu bod yn credu bod yna rhyw 45,000 o safleoedd yng Nghymru sy’n cynnwys mannau wedi’u halogi.
“Mae Plaid Cymru yn galw ar awdurdodau lleol fel Caerffili, i gynnal asesiadau risg yn y safleoedd hyn i ddangos yn glir a ydynt wedi’u halogi a beth yw lefel risg i les pobol ac anifeiliaid a’u hiechyd. Y rhai sydd wedi’u halogi fwyaf y dylid mynd i’r afael â nhw yn gyntaf.
“Rydym am i Lywodraeth Cymru sicrhau bod cyrff cyhoeddus yn gwneud eu dyletswydd, a bod yn sawl sy’n halogi tir yn cael eu herlyn,” ychwanegodd Steve sy’n aelod o Ymgyrch Tirlenwi'r DU.
Ychwanegodd y Cynghorydd Steven Skivens: “Gellid trefnu adfer safleoedd risg uchel er mwyn sicrhau diogelwch ein cymunedau a’n hamgylchedd. Mae’r gwaith ar ddelio â thomeni gwastraff glofeydd a chloddio yn dangos y ffordd ymlaen sut i fynd i’r afael â thir wedi’i halogi.
“Rydym yng Nghymru yn llusgo y tu ôl i wledydd eraill wrth ddod â halogwyr i gyfrif ac mae galw am newid hyn. Dyw anwybodaeth ddim yn esgus ac ond yn gwaethygu’r mater."